Kennisnet Speciaal Onderwijs Archief
Voor het laatst gewijzigd op: 15 januari 2009
Bij de Van der Reeschool in Smilde vroeg een aantal medewerkers zich af, hoe ze jongeren die sociaal onvaardig en oppositioneel zijn, toch sociale vaardigheden kunnen aanleren. Deze jongeren leren nauwelijks in een groep en nemen moeilijk iets aan van volwassenen, terwijl juist volwassenen vaak de sociale vaardigheidstrainingen geven.
Deze medewerkers van de van der Reeschool zijn verenigd in de Stichting Experimentele Werkplaatsen. Zij zochten contact met de Kennisrotonde van ictopschool en met de Waag Society, met de vraag of er mogelijkheden zijn om deze jongeren toch sociale vaardigheden te leren zonder in een groep te hoeven functioneren en van een volwassene les krijgen. De vraag was of ICT daar een rol in zou kunnen spelen. Met deze vragen ging de Waag Society aan de slag. Om het geheel een theoretisch goede basis te geven werd er contact gezocht met Prof. Dr. H.J.M. Hermans, Em. Hoogleraar, persoonlijkheidspsychologie van de Radboud Universiteit te Nijmegen.
De Waag Society ontwikkelde een omgeving in Second Life Teen. Second Life is net zo als het echte leven, alleen het gebeurt in/op de computer. Second life bootst onze leefwereld na op de computer. In Second Life ben je een poppetje, 'avatar' geheten. Met dit poppetje kun je rondlopen en mensen ontmoeten. De mensen die je ontmoet zijn aanspreekbaar en zitten net als jij achter een computer ergens in de wereld. Met hen kun je praten door middel van het typen van tekst. Je kunt met hen praten ... etc. Second Life is een soort spel, maar kent geen doel, zoals bij een ander spel. Second Life Teen is speciaal gemaakt voor tieners, zodat zij in een veilige omgeving toch in Second Life aanwezig kunnen zijn.
Self City in beeld
De omgeving die ontwikkeld werd noemden ze Self City. Het is een omgeving waar de jongeren verschillende situaties tegenkomen, waarin ze lastig gedrag van anderen meemaken en daarop moeten reageren. Vaak laten onze leerlingen in deze situaties hetzelfde gedrag zien, omdat ze gewoonweg weinig gedragsalternatieven hebben. Vaak helpt hun gedrag ze niet verder in conflictsituaties en worden die situaties alleen erger met agressief gedrag als gevolg. Dus moeten hun alternatieven geboden worden die werken.
In de methode Self City worden de gedragsalternatieven aangeboden door een 'daemon', een poppetje dat er uit ziet als een vos. De leerling kan de daemon zelf oproepen om hem te helpen in conflictsituaties. Deze daemon vertelt de leerling wat hij anders kan doen.
Self City heeft men verschillende keren uitgeprobeerd. Dat is succesvol gegaan. De Waag Society wil deze methode nu verder ontwikkelen. De jongeren hebben feedback gegeven op het project en hiermee wil men bekijken hoe Self City verbeterd kan worden. Zo was één van de punten om mee verder te gaan heel belangrijk, namelijk de overdracht van het geleerde gedrag in Self City naar de werkelijkheid.
Hiervoor is men een 'wearable' aan het ontwikkelen die de jongere mee kan nemen en hem helpt om, in een lastige sociale situatie, te denken aan wat hem geleerd is in Self City. Men heeft verschillende wearables ontwikkeld om dit uit te proberen. Kijk op de website WaagSociety of op fablab om te zien aan welke richting men denkt. Verder wil men ook een daemon ontwikkelen die te veranderen is in een figuur die de jongeren zelf kunnen kiezen. Dit laatste is belangrijk, omdat ze zich er meer mee kunnen identificeren.
Het project Self City wordt verder ontwikkeld tot een methode die geschikt is voor het trainen van sociale vaardigheden bij jongeren binnen het cluster 4 onderwijs die niet in een groep te trainen zijn. Via Kennisnet Speciaal Onderwijs en het weblog Speciaal Onderwijs zal men u zeker op de hoogte houden over verdere ontwikkelingen van dit interessante project. Om zelf nog verder te lezen over dit project kunt u naar de websites gaan die onder het artikel genoemd zijn.
Links
Self City op WaagSociety
Presentatie Ronald Hünneman