Kennisnet Speciaal Onderwijs Archief
Auteur: Benjo Plandsoen, webredacteur Kennisnet Speciaal Onderwijs en ICT-coördinator op de Emiliusschool te Son
Leerkrachten in het speciaal onderwijs maken vaak zelf lesmateriaal. Daarom op Kennisnet Speciaal Onderwijs een overzicht met mogelijkheden om zelf materiaal te maken. Deze keer aandacht voor Op Maat.
Op Maat is een samenwerkingsverband tussen 6 mytyl/tyltylscholen en ICT&E. Samen vormen zij sinds januari 2009 de Stichting Op Maat Eduware.
Aanleiding
In januari 2001 startte in Utrecht een opleiding voor toekomstige ICT-coördinatoren uit het Mytyl/Tyltyl onderwijs. Deze opleiding werd verzorgd door Bob Hofman van ICT&E. Tijdens de opleiding ontstond het idee om met zes scholen een projectaanvraag in te dienen bij de Directie ICT. Deze aanvraag werd gehonoreerd. De jury koos uit 57 inzendingen het projectplan van "Op Maat" als nummer één binnen categorie Diversiteit.
Proces
Vanuit de praktijk werd het idee geboren om zelf software te gaan ontwikkelen met het pakket Mediator.
Voor onze doelgroep was nauwelijks bruikbare software voorhanden. Bovendien hadden en hebben we hoge eisen aan de software: De lay-out moet overzichtelijk zijn, te bedienen met muisalternatieven en bovendien moet de inhoud aangepast kunnen worden aan de doelgroep. Tijdens het project hebben alle 6 scholen producten ontwikkeld, waaraan behoefte was. Scholing in het gebruik van Mediator en veel oefening en overleg kwamen erbij kijken. Later hebben zich enkele platformleden gespecialiseerd en zijn zij de ´bouwers´ geworden.
Resultaat
We ontwikkelden gezamenlijk verschillende formats (open raamwerk) die de basis werden voor de diverse oefenvormen. De oefenvormen bestaan weer uit verschillende oefeningen.
- Matchen / vergelijken
Bij ‘Matchen en vergelijken’ gaat het er om dat de gebruiker een opdracht ziet en/of hoort en daarbij de juiste afbeelding moet zoeken. - Lezen
Dit format is gelijk aan matchen/vergelijken, maar er kunnen teksten aan toegevoegd worden. - Volgorde
In dit format staat het oefenen van logisch rangschikken centraal. - Rubriceren
Een aantal getoonde afbeeldingen moeten in rubrieken gesorteerd worden. - Combineren
Een format waarbij het er om gaat uit een aantal afbeeldingen combinaties te herkennen. - Digitaal Verhaal
Een foto- of videoverhaal, dat met een enkele knop bediend kan worden. - Beloningen
Iedere oefenvorm kan worden voorzien van een zelfgemaakte beloning in de vorm van foto en video.
Delen met anderen
Bij de Kennisrotonde (Kennisnet, ICT op school) is in 2007 een plan tot kennisontwikkeling goedgekeurd met als titel:
´Leerobjecten Op Maat, ontwikkelen/vinden/gebruiken/aanpassen/delen´. De kerndoelgroep waren de leerkrachten uit het SO, cluster 3. Omdat we ook gebruik van Op Maat in andere (onderwijs) sectoren constateerden, wilden we er voor zorgen dat de ontwikkelde aanpak breder dan alleen in het SO toepasbaar was. Deze koppeling lag voor de hand daar er in het kader van ‘Passend Onderwijs’ een aanzet gegeven werd voor samenwerking tussen het SO en het regulier onderwijs. Daarom hebben we nadrukkelijk een basisschool bij onze vraagstelling betrokken.
We streefden naar schaalvergroting middels een model dat we ´De kr8 van Op Maat´ genoemd hebben.
Resultaat aan het einde van het project: 24 Op Maat leerobjecten; samen ontwikkeld, uitgeprobeerd en overdraagbaar, die webbased en online speelbaar waren. Weliswaar onder bepaalde voorwaarden, vastgelegd onder Creative Commons. Zo is b.v. commercieel gebruik van de software niet toegestaan.
De software is gratis en de gebruikersgroep breidt zich gestaag uit. De website telde op 12 mei 2009, 1134 geregistreerde gebruikers.
Een ontwikkeltool (de Wizard) en een afspeeltool (de Speler) zijn te downloaden van de website.
Internationaal
Ook wordt Op Maat succesvol ingezet bij internationale projecten. De Emiliusschool b.v. was organiserende school voor een Comenius project, genaamd Tailor Made. De Op Maat software is uitermate geschikt voor internationaal gebruik omdat de inhoud te wijzigen is en dus ook de taal. Gevolg van deze contacten was dat de site deels Engelstalig geworden is en er een Engelstalige Wizard en Speler te downloaden is. In 2008 liepen er projecten in Jemen en Libanon waarbij Op Maat een onderdeel was. Ook is Op Maat eind 2008 gepresenteerd tijdens de Closing The Gap conferentie in Minneapolis.
Conclusie
Op Maat Eduware is een ´kindje´ van de platformscholen dat veel voldoening kan geven aan leerkracht en leerling in speciaal onderwijs en daarbuiten. Neem de tijd om eigen te worden met de software en de hulpprogramma´s en leer van de ervaringen van anderen is het advies dat ik aan alle toekomstige en huidige gebruikers wil meegeven.
Een deelnemer aan het Comeniusproject verwoordt het als volgt:
´I spend many hours at the computer with tailormade and a had some frustration but I´m still a fan of it, because the pupils love it and I see many chances for the adaptation to special needs in our classes, where pupils from different levels work together. They even sit together in front of the computer and both learn and teach each other the new subjects´.
Relevante sites
Op Maat Eduware
ICT&E
De Rode Planeet (Mediator)
Op Maat YURLS
Creative Commons
Filmfragment Op Maat Training
Comenius project van de Emiliusschool
Closing The Cap Conference