Kennisnet Speciaal Onderwijs Archief: Horzels
Voor het laatst gewijzigd op: 15 december 2009
Dit artikel verscheen deze maand ook in het
FOVIG-blad.
Rosalie zit op een reguliere basisschool in groep 3. Ze is daar begonnen met de leesmethode "Veilig leren lezen" van Zwijsen. Marianne van der Vinne (Sensis; AOB-er voor slechtziende en blinde kinderen) bedenkt samen met de leerkrachten lesmateriaal. Dit bestaat uit platen met daarop in vormen geknipt kunststof materiaal als hulpmiddel om grafische afbeeldingen toegankelijk te maken voor Rosalie. Dit om beter te kunnen uitleggen aan Rosalie. Erg tijdsintensief en met het grote bezwaar dat dit materiaal vermoedelijk slechts eenmalig gebruikt zou worden.
Enige tijd geleden werd ik uitgenodigd om samen met Marianne, Dorine in't Veld* en Suzanne van den Bercken ** eens te kijken naar de mogelijkheden van onze printers voor deze leerling van Marianne. We hebben samen geconcludeerd dat het mogelijk zou zijn om het lesmateriaal van Rosalie (van Zwijsen dus) toegankelijk maken. Viewplus printers zijn in staat alle gewenste grafisch materiaal gemakkelijk en snel als reliëfprint toegankelijk te maken voor blinden en dus zou dat een goed hulpmiddel kunnen zijn. Nu is de mogelijkheid van het kunnen printen natuurlijk een goed startpunt.
Het probleem is echter dat niet alle materiaal geschikt is om rechtstreeks te printen; er zal eerst iets moeten gebeuren. We gaan aan de hand van een voorbeeld laten zien dat er nog wat "handwerk" moet gebeuren; voordat het materiaal wél geschikt is als basis materiaal.
De sok wordt als reliëf geprint en het braille lettertype als braille punten (dus niet als zwartdruk). De braille stippellijnen (ook alleen als reliëf) zijn als geleidingslijnen gekozen. Een aantal woorden zijn foutief gespeld en de leerling moet dat aangeven met een plakker. De methode sluit dus aardig aan bij de originele lesmethode.
Een groot pluspunt van de Emprint Spotdot is, dat de inhoud als zowel als braille maar ook als zwartdruk klein en net iets erboven geprint wordt. Hierdoor kan de onderwijzer het werk gewoon nakijken zoals dat bij een andere leerling zou gebeuren. De extra onderwijsbelasting wordt hierdoor niet veel groter. Bovendien kan, als het materiaal eenmaal digitaal beschikbaar is, dat bij andere leerlingen eenvoudig uitgeprint worden op het tijdstip dat het nodig is.
Intussen is er divers materiaal op deze manier geprint en uitgetest. De resultaten zijn bemoedigend. Ik ben zelf erg enthousiast want de conclusie dat een blinde leerling met deze methode gewoon deel zou kunnen nemen aan het reguliere onderwijs spreek tot mijn verbeelding. Daarnaast past het naadloos bij onze doelstelling (en bedrijfsfilosofie): "op elektronische wijze informatie toegankelijk maken voor blinden en slechtzienden" (in dit geval m.b.v. een printer). Maar er is nog een lange weg te gaan, de praktijk is altijd weerbarstig. Zoals duidelijk uit de voorbeelden blijkt: het standaard werkblad is, als het gewoon zonder nabewerking wordt geprint, niet bruikbaar. Er moest dus meer gebeuren.
Intussen is er een paar maanden geleden overleg geweest met Zwijsen daarbij werd de samenwerking tussen Babbage en Zwijsen een feit. Met de medewerking met Zwijsen wordt het werk veel gemakkelijker. We kunnen het digitale basis materiaal van Zwijsen heel snel en gemakkelijk "uitkleden" en aanpassen zodat de toegankelijkheid voor onze doelgroep toeneemt.
Conclusie: er moet nog veel gebeuren maar we zijn op de goede weg.
De bedoeling van het werkblad van figuur 1 is dat de leerlingen aangeven (met potlood) waar het woord ‘sok’ staat. In principe kan dit als reliëf geprint worden, maar dat is niet zinvol want dit materiaal is daar niet geschikt voor. De informatiedichtheid van het werkblad is zodanig groot dat een leerling daar echt geen sok uit zou kunnen halen. Samen (eigenlijk vooral Marianne; want die had al een aantal ideeën uitgewerkt) hebben we daar een strategie op verzonnen en we zijn bij Babbage aan de slag gegaan met het materiaal.
Zijn er ouders met blinde kinderen op de basisschool (of AOB-ers) geïnteresseerd: neem dan gerust contact met ons op om na te gaan wat de mogelijkheden zijn om ook gebruik te kunnen maken van dit soort materiaal en hoe het werkt om materiaal toegankelijk te maken.
Informatie: tel: 0165-536156 info@babbage.com
- Dorine in't Veld werkzaam bij Viewplus en ervaringsdeskundige (*)
- Suzanne van den Bercken View Free; specialist in het leren werken met reliëfafbeeldingen (**)
- Mario de Nijs; werkzaam bij Babbage de distributeur van Viewplus (***)
Links
Sensis
Babbage
Viewplus
Veilig leren lezen