Kennisnet Speciaal Onderwijs Archief
Auteurs: Guido Willems en Tim Vleugels
Voor het laatst gewijzigd op 29 maart 2010
Door verbreding van de opleidingsmogelijkheden en het aangaan van samenwerkingsverbanden met Regionale Opleidingscentra (ROC), is de behoefte ontstaan om bestaande leermiddelen aan te passen aan de doelgroepen binnen het Voortgezet Speciaal Onderwijs, het reguliere Voortgezet Onderwijs en het MBO. Uit deze ontwikkeling is het idee ontstaan om een eigen methode voor Leren, Loopbaan en (actief) Burgerschap te maken. In deze methode zijn een digitaal portfolio ‘UITzicht’ sociale vaardigheidstraining integraal opgenomen.
Methode INzicht…
Methode INzicht is een methode voor Leren, Loopbaan en (actief) Burgerschap (LLB) die past binnen de doelgroep V(S)O en MBO niveau 1. De basis van de methode wordt gevormd door:
- de 7 kerntaken van LLB;
- de hierbij horende leerdoelen;
- de inspectie-indicatoren met betrekking tot actief burgerschap.
Op deze manier werkt de leerling in stappen aan zijn of haar loopbaanperspectief. De leerling werkt samen met zijn of haar coach (leerkracht) aan een aantal maatschappelijke thema’s, het leerproces en loopbaanoriëntatie. De methode is opgebouwd uit weektaken. Na iedere weektaak ‘bouwt’ de leerling aan zijn of haar portfolio. Dit portfolio genaamd ‘UITzicht’ laat de ontwikkelingslijn zien van de leerling. Het portfolio doet tevens dienst als bewijslast voor de ontwikkeling en verworven competenties binnen de opleiding tot Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent (AKA). Het portfolio UITzicht is vanaf september 2010 beschikbaar in een webbased versie. Hierdoor wordt het portfolio overal toegankelijk en kunnen bijvoorbeeld ouders vanuit thuis de ontwikkeling van hun zoon of dochter volgen.
Arbeidvoorbereiding en Arbeidstoeleiding…
De afgelopen 3 jaar hebben we binnen onze organisatie een aantal doelen gesteld rondom ‘Arbeidsvoorbereiding & Arbeidstoeleiding’ (AVAT). Eén van deze doelen was het creëren van meer mogelijkheden van certificering en diplomering. Een ander doel was het verbeteren van de arbeidsvoorbereiding en loopbaanoriëntatie. Belangrijk binnen de visie van AVAT is dat de coach (d.w.z. de leerkracht) samen met zijn of haar leerling bouwt aan een gedegen loopbaanperspectief, individueel en gericht op de mogelijkheden van de leerling.
In een samenwerkingsverband met een regionaal ROC hebben we gerealiseerd dat we de opleiding AKA en in de toekomst een aantal Beroepskwalificerende opleidingen (BKA) aanbieden binnen ons eigen onderwijsdagprogramma. De examinering verloopt via het ROC, de zgn. ‘extraneusregeling’ en voldoet aan het Onderwijs en Examenreglement (OER) van het ROC of AOC.
Bovenstaande ontwikkeling is een geweldige mogelijkheid om leerlingen voor te bereiden op een vervolg binnen de (beschermde) arbeidsmarkt en/of het MBO. Competentiegericht onderwijs en het werken met een portfolio als bewijslast van verworven competenties en werkprocessen speelt hierbij een belangrijke rol. Voor leerkrachten (coaches) en leerlingen is dit vaak een cultuurverandering. Leerkrachten worden coaches en leerlingen dienen te ‘reflecteren op de eigen ontwikkeling’. Dit proces heeft ons er toe aangezet om een methode te ontwikkelen die een leidraad kan zijn voor leerlingen, maar zeker ook voor leerkrachten. Binnen methode INzicht hebben we een aantal zaken gecombineerd waardoor de methode een leidraad wordt voor:
- Leren, Loopbaan en (actief) Burgerschap
- Portfolio werken
- Sociale vaardigheidstraining en gesprekstechnieken
- Competentiegericht onderwijs binnen het VSO
Uit de praktijk…
De methode is ontwikkeld in de praktijk en wordt ook geëvalueerd in en met de praktijk. In het schooljaar 2008-2009 zijn we gestart met de invoering van het portfolio en Leren, Loopbaan en Burgerschap. In dat jaar hebben we methode INzicht vormgegeven en hebben we, met voortschrijdend inzicht, een aantal ervaren knelpunten bijgesteld. In schooljaar 2009-2010 is een aantal scholen binnen een pilot gestart met het gebruik van de huidige versie van methode INzicht en portfolio UITzicht. Hiermee samenhangend plegen de makers van de methode interventies op de verschillende scholen. In deze interventies werken we vraaggestuurd aan coachingsvaardigheden van leerkrachten en wordt de implementatie van methode INzicht in grote lijnen (bij)gestuurd. Voor volgend schooljaar worden deze interventies verder uitgewerkt in trainingen, waardoor we het methodisch werken inbedden in de organisaties die de methode gebruiken.
Meer informatie
Auteurs Guido Willems en Tim Vleugels zijn beiden al jaren werkzaam binnen het Voortgezet Speciaal Onderwijs Cluster 4. De zoektocht naar passend leermateriaal heeft uiteindelijk geleid tot de ontwikkeling van een eigen methode die voor en door de leerling werkt. Stichting Alterius (schoolbestuur binnen REC cluster 4)is nauw betrokken geweest bij het ontwikkelingsproces en implementatieplan rondom methode INzicht en is formeel opdrachtgever.
Meer informatie, downloads en contactgegevens zijn te vinden op www.methodeinzicht.nl.